Trang chủ / Nghiên cứu - Trao đổi
Tai nạn liên quan đến đèo dốc, làm gì để phòng ngừa nỗi đau?
Ngày đăng: 13/11/2018
Mỗi năm, cả nước xảy ra khoảng 20 nghìn vụ tai nạn giao thông với khoảng 9.000 người tử vong, hàng chục nghìn người bị thương. Trong đó, tai nạn liên quan đến đường đèo dốc khá phổ biến. Trong 9 tháng đầu năm 2018, cả nước xảy ra 7 vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng trên đường đèo dốc làm chết 33 người, bị thương 43 người là con số khiến ai nhìn thấy cũng đau lòng...

Ám ảnh những vụ tai nạn thảm khốc trên đường đèo

Chiều 16/10/2018, trên đèo Bảo Lộc (Lâm Đồng) đã xảy ra một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng giữa 3 xe ôtô khiến 5 người trên xe khách bị thương khi chiếc xe này lao vào vách núi. Vào thời điểm trên, xe tải mang BKS 93C - 108.37 do tài xế Trần Duy Duyên (45 tuổi), ngụ huyện Bù Đăng (Bình Phước) điều khiển lưu thông theo hướng từ TP Hồ Chí Minh đi TP Đà Lạt. Khi đến khúc cua trên đèo Bảo Lộc, tài xế Duyên đánh lái vượt xe ôtô con BKS 65N - 0906 do tài xế Lê Tấn Tài (49 tuổi), ngụ tại quận Ninh Kiều (TP Cần Thơ) điều khiển đang lưu thông cùng chiều thì xảy ra va chạm giữa hai xe. Đúng lúc này, xe khách BKS 51B - 159.48 do tài xế Nguyễn Hữu Nghĩa (36 tuổi), ngụ tại TP Hồ Chí Minh, điều khiển đang xuống đèo Bảo Lộc không kịp xử lý đã tông trực diện vào đầu xe tải. 5 người bị thương quả là con số quá may mắn cho vụ tai nạn giao thông này, bởi cũng trên con đèo này, đã xảy ra không ít vụ tai nạn thảm khốc.

Vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng khiến 13 người chết và 3 người bị thương nặng xảy ra tại km 57+400, Quốc lộ 4D, thuộc địa phận Tiên Bình, thị trấn Tam Đường, Lai Châu, dù đã gần 2 tháng nhưng vẫn chưa thôi ám ảnh của nhiều người. Nguyên nhân do xe bồn biển 24C-063.76 do chạy quá tốc độ quy định đã đâm vào xe khách 16 chỗ biển 25B-000.88 di chuyển phía trước. 13 người chết, trong đó có cả cháu bé mới hơn 1 tuổi về quê giỗ ông nội khiến mọi người không khỏi xót lòng. Bà nội của cháu bé – bà Nguyễn Thị Loan (57 tuổi, trú tại huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu) khóc ngất khi đúng ngày giỗ của chồng thì đứa cháu trai và bà thông gia thiệt mạng; con dâu và cháu gái bị thương...

Cấp cứu người bị nạn trong vụ xe tải tông xe khách làm 13 người chết ở Lai Châu

Trước đó, lúc  2h15 ngày 16-6-2018, tại km 1421+700 đèo Lò Xo đường Hồ Chí Minh thuộc xã Đăk Man, huyện Đăk Glei, Kon Tum, chiếc xe ô tô khách biển kiểm soát 34B-00269 đang lưu thông hướng Hải Dương - Bình Phước đến địa điểm trên bất ngờ mất lái lao xuống vực sâu, khiến 3 người tử vong tại chỗ, 18 người bị thương cũng là một trong những vụ tai nạn thảm khốc trên con đèo này.

Đối với các lái xe thì những đèo dốc là những ám ảnh, lo lắng mỗi khi bắt buộc phải đi qua, đặc biệt đối với các lái xe người địa phương khác.

Một trong những “cung đường tử thần” nữa đó là dốc Cun (Hoà Bình). Nhớ đến dốc Cun, tôi lại nhớ câu chuyện đau lòng với chuỗi tháng ngày kiệt quệ của mẹ đứa bạn tôi khi em trai nó đi xe đạp qua dốc Cun bị xe tải cán chết. Câu chuyện đã xảy ra khoảng 20 năm nhưng nỗi đau đối với gia đình bạn tôi chưa bao giờ nguôi bởi sau cái chết của đứa con trai duy nhất, mẹ bị bệnh nặng không gượng dậy được, bố xây dựng gia đình mới, bạn tôi trở thành đứa trẻ bơ vơ…

Đèo Lò Xo nằm trên trục Quốc lộ 14, thuộc địa phận làng Măng Khen, xã Đắk Man, huyện Đắk Glei, tỉnh Kon Tum có chiều dài khoảng 20 km, có hướng từ Quảng Nam đi Kon Tum và nằm giữa ranh giới hai tỉnh này cũng được coi là “cung đường tử thần”, trong đó, đoạn km 1419+500 thuộc địa bàn xã Đăk Man, huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum được các lái xe gọi là "dốc tử thần" bởi rất nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng đã xảy ra tại đây. Nguyên nhân dẫn đến tai nạn là do đoạn "dốc tử thần" cua ngoặt, độ dốc lớn lái xe rất khó xử lý khi gặp chướng ngại vật; đường vắng lái xe thường có tâm lý chủ quan và trước đó do phải di chuyển trên đoạn đèo dài, lái xe thường xuyên rà phanh đến lúc cần xử lý, hệ thống phanh đã mất tác dụng. Ngoài ra, đèo Lò Xo còn là điểm giao thoa giữa hai vùng khí hậu Đông Trường Sơn và Tây Trường Sơn nên lúc nào cũng có mưa hoặc sương mù ẩm ướt quanh năm.

Đèo Cù Mông nằm giữa hai tỉnh Bình Định – Phú Yên dài 7km với đường đồi dốc hiểm trở cũng là một trong những cung đường tử thần với nhiều vụ tai nạn thương tâm xảy ra. Mới đây nhất, xe đầu kéo chở thùng hàng container 40 feet trên quốc lộ 1A, hướng từ Bắc vào Nam đang đổ đèo Cù Mông (thị xã Sông Cầu, Phú Yên), xe bị lật ngang, đè lên ôtô du lịch chạy cùng chiều làm 2 người chết, ô tô con bẹp dúm và bốc cháy.

Tại địa bàn tỉnh Quảng Ninh cũng có hàng chục “điểm đen” TNGT trong đó có những “cung đường tử thần” trên QL18 từ TP Cẩm Phả đi Móng Cái như khu vực km 172 bởi đây là khu vực đường cong cua, tầm nhìn bị che khuất, trong khi đó lòng đường hẹp, độ dốc cao; tại khu vực cầu Hà Tràng thuộc KM 217 + 750, thuộc địa bàn huyện Tiên Yên đường hẹp, cua gấp, xe container chạy với tốc độ lớn nên thường xuyên xảy ra tai nạn giao thông, xe lao xuống vực. Có thời điểm, 3 ngày xảy ra 3 vụ container rơi xuống vực, cẩu được xe này lên thì xe khác rơi xuống. Tai nạn nhiều đến mức, cả rặng nhãn bị san phẳng hết...

Làm gì để phòng ngừa nỗi đau?

Theo thống kê của Cục CSGT thì trong 18 tháng gần đây, cả nước xảy ra 626 vụ tai nạn liên quan đến đường đèo dốc làm 508 người chết, 566 người bị thương, ước tính tài sản khoảng hơn 20,3 tỷ đồng. Trong đó, nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn là do lái xe đi không đúng phần đường, làn đường quy định (269 vụ, chiếm 43,04%); tránh vượt không đúng quy định có 82 vụ (chiếm hơn 13%); không chấp hành quy định về tốc độ 75 vụ (chiếm12%)...Từ 0h đến 6h xảy ra 207 vụ chiếm 33,12%; từ 6h đến 12giờ xảy ra 138 vụ, chiếm 22,8%.  Ô tô tải chiếm tỷ lệ cao nhất gây tai nạn vì có tới 272 phương tiện chiếm hơn 43%; xe khách xảy ra 163 phương tiện, chiếm 26,8%. Cơ quan điều tra đã khởi tố 205 vụ, chiếm hơn 32%; không khởi tố 179 vụ (chiếm gần 30%) do người gây tai nạn đã chết, các vụ còn lại đang tiếp tục điều tra, làm rõ nguyên nhân.

Như vậy, rõ ràng trong các vụ tai nạn thì nguyên nhân chủ quan do con người là chủ yếu nhưng các vụ nguyên nhân do lỗi an toàn kỹ thuật cũng chiếm tỷ lệ khá lớn. Như vụ tai nạn làm chết 13 người ở Lai Châu, bước đầu, cơ quan chức năng làm rõ, nguyên nhân do xe tải mất phanh đâm vào xe khách chạy cùng chiều. Vụ tai nạn ở Km77+800 QL 19C thuộc địa phận thôn Suối Mây, xã Xuân Phước, Đồng Xuân, Phú Yên cũng tương tự. Xe ô tô tải BCS 60C-196.84  chở dưa hấu  từ Sơn Hoà đi Đồng Xuân. Do phương tiện không đảm bảo kỹ thuật nên đến địa điểm trên là vị trí dốc nguy hiểm  đã mất lái, tự đâm vào vách núi gây tai nạn làm cả 2 người trên xe đều tử vong, xe hư hỏng nặng.

CSGT làm dải phân cách tạm thời để phân luồng các phương tiện đổ đèo

Lý giải về nguyên nhân các vụ tai nạn trên đường đèo đốc, Đại tá Đỗ Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục CSGT cho biết, qua thực hiện nhiệm vụ tuần tra,  kiểm soát xử lí vi phạm và công tác điều tra giải quyết tai nạn giao thông của Công an các địa phương cho thấy phần lớn đường đèo dốc ở Việt Nam là đường hai chiều dành cho phương tiện chạy hỗn hợp, nhiều đường dốc cong cua chỉ đủ cho 2 phương tiện có tải trọng thấp ngược chiều tránh nhau. Nếu gặp 2 phương tiện tải trọng lớn thì không đảm bảo bề rộng đường dễ dẫn đến tai nạn.  Đặc biệt, một số đường đèo dốc còn thiếu đường lánh nạn như: dốc Cun và đèo Thung Khe (Hoà Bình), đèo Cù Mông (Phú Yên), đèo Khánh Lê (Khánh Hoà)...nên khi xe xảy ra sự cố dễ xảy ra tai nạn đặc biệt nghiêm trọng, rơi xuống vực.

CSGT kiểm tra độ an toàn của phương tiện trước khi đổ đèo

Đại tá Đỗ Thanh Bình nhấn mạnh về bất cập trong công tác đào tạo, sát hạch giấy phép lái xe “Trong sát hạch cấp giấy phép lái xe có bài đề pa lên dốc – học viên thường không đạt ở bài này. Tuy nhiên, theo khảo sát của chúng tôi thì nguyên nhân chính trong các vụ tai nạn ở đường đèo dốc lại không phải là lúc lên dốc mà lại do kỹ năng xuống dốc không đảm bảo an toàn vì tâm lí lái xe xuống dốc thường rà phanh liên tục làm phanh bị nóng, mất tác dụng. Bên cạnh đó, hệ thống cọc tiêu, biển báo, gương cầu lồi, gờ giảm tốc còn thiếu, tường hộ lan thấp ở nơi có ta luy âm lớn cũng không đảm bảo an toàn giao thông”.

Cũng trăn trở về tai nạn giao thông ở đường đèo dốc, Đại tá Phạm Hồng Sơn, Trưởng phòng CSGT Công an Quảng Ninh cho rằng “ Nhiều nơi đường chỉ đạt tiêu chuẩn cấp 3 miền núi, nhiều đoạn cong cua nên nếu 2 xe có tải trọng lớn như container, sơ mi – rơ moóc tránh nhau là không đảm bảo về độ rộng mặt đường, trong khi đó, theo quy định của Bộ GTVT thì các xe tải trọng lớn, xe khách trên 30 chỗ ngồi, xe container vẫn được phép chạy 60km/h là không hợp lý, dễ gây tai nạn. Ở Quảng Ninh, những đoạn đèo dốc nguy hiểm như Km 72, khu vực cầu Hà Tràng...chúng tôi phải kiến nghị giảm tốc độ tối đa. Từ khi Sở GTVT cắm biển giảm tốc độ, tai nạn cũng giảm”.

Về giải pháp giảm TNGT đường đèo dốc, Cục CSGT cũng đã có văn bản kiến nghị Bộ GTVT sớm ban hành văn bản quy định về việc xác định tiêu chí đường đèo dốc, điểm đen và điểm tiền ẩn nguy cơ TNGT để có biện pháp phòng ngừa, giải quyết khi có tai nạn xảy ra. Chỉ đạo khắc phục những tồn tại, bất cập tại các vị trí có nguy cơ cao xảy ra TNGT, nhất là những đoạn đường đi qua vùng dốc cao, đường quanh co phức tạp.

Đại tá Đỗ Thanh Bình đề nghị, về lâu dài, Bộ GTVT cần nghiên cứu xây dựng các tuyến đường tránh hoặc đường hầm đi qua đoạn đường đèo dài, quanh co, phức tạp, có độ cao, độ dốc lớn. Trước mắt, cần chỉ đạo cho xây dựng ta luy âm bằng tường bê tông hoặc lắp bánh xe lăn ở giữa dải hộ lan 2,3 tầng hoặc trồng cây thân gỗ lớn để ngăn được các xe tải lớn rơi xuống vực khi va chạm tại các vị trí cong cua có bán kính hẹp, độ dốc lớn; đồng thời bổ sung đường cứu nạn, biển, đèn cảnh báo, gờ giảm tốc... ở các khu vực trên. “Đặc biệt, cần tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát công tác đào tạo, sát hạch giấy phép lái xe; chú trọng giảng dạy, đào tạo và sát hạch kỹ năng lái xe của học viên khi điều khiển phương tiện đi trên đường có độ dốc cao, vực sâu, đường quanh co phức tạp, kỹ năng xử lý tình huống khi phương tiện mất kiểm soát, nhất là những đối tượng học viên học GPLX hạng C trở lên” – Đại tá Đỗ Thanh Bình đề nghị.

                                                                             Phương Thuỷ